Situs Sutresna Jawa

1. Kagunan kita ,,Gambar ringgit Purwå" íngkang prabanipún tansah mancóróng bótên naté surêm, kêsusúl jumêdulipún ringgit Madyå, ringgit Gêdóg., sami wacucal, ringgit Klitik, kajêng, ringgit Ménak, golèk kajêng, ringgit Dupårå, wacucal, sapanunggilanipún, punikå têtêp satunggilíng gambaran pratélanipún juru sunggíng dêlês íng tanah Jawi, såhå manjíng dadós yêyasan, kabangsan, íngkang, sakêlangkúng awig pakirtyanipún, ngantós kéngíng dipún wastani dadós têtunggulíng kabudayan Jawi.
Tumrap liyan bångså gambaríng ringgit Purwå punika dipun wastani : barang adèn adèn murni, utawi kagunan murni, têgêsipún dipún ngrêtósi, dipún rêmêni tuwin dipún sumêrêpi íng liyan bångså, tur sagêd gêsang ngantós atusan taún. Milå masarakat inggih ngakèni bilih íng bab punikå umuripún langkúng panjang. Dadós sampún lêrêsipún manawi kabudayan ringgit Purwå punikå kaanggêp pusakaníng bångså kitå Jawi íng umumipún, såhå pantês dipún aósi íng masarakat.

2. Íng ngajêng nalikå dèrèng wóntên kawrúh anggambar, natah tuwin nyunggíng, kagunan gambar ringgit Purwå sampún lair, awujúd rêcå sélå ukir-ukiran wóntên íng candi candi Panataran, Mêndút, Båråbudúr tuwin sanès sanèsipún. Sarêng wóntên tiyang sagêd nyêrat íng róntal, gambar ringgit íng rêcå sélå majêng dadós gambaran íng róntal tuwin sarêng wóntên tiyang sagêd nyêrat íng dlancang, gambar ringgit íng róntal majêng santún dadós ringgit Bèbèr. Sarêng wiwit adêgíng Karatón Nagari Dêmak, íng taún 1549 gambar ringgit Bèbèr wau lajêng kabangún malíh dadós ringgit Púrwå, íngkang kadamêl wacucal maéså, katatah ngrawit såhå kasunggíng mawi praós íng kålå jamanipún pårå Wali Sunan Giri, Sunan Kalijågå sagólónganipún, nyarêngi wiwít kålå sumêbaripún agami Islam íng tanah Jawi, sinêngkalan íng cåndråsêngkålå mêmêt awujúd ringgit Batårå Guru, akajêng ungêl : ,,Déwa Dadi Ngêcis Bumi" atêgês taún Jawi 1549 Wau.

3. Mênggah kadibyanipún pårå juru sunggíng íng jaman kinå íngkang kulå sêbút pårå ahli kagunan murni íng tanah Jawi, inggih punikå anggèníng sagêd ambangún gambaran ringgit íng rêcå sélå lajêng dadós gambaran íng róntal. Gambaran íng róntal sagêd kabangún malih dadós ringgit Bèbèr, gambaran ringgit Bèbèr binangún malih dadós ringgit wacucal Purwå.
Dadós kasagêdan anggambar wau kéngíng kulå anggé ngukúr mênggah inggilíng kasagêdanipún pårå juru sunggíng íng jaman samantên, têtélå sampún langkúng inggil.

4. Samangsa kalangkunganipun juru sunggíng kålå jaman samantên punikå badé kulå wawas. Íng sakawit pårå juru sunggíng wau sami adêdasar ngênút rêcå sélå íngkang babaranipún awujúd ringgit Bèbèr lan wóntênipún íng ringgit wacucal sampún bótên mirib sakíng sakawit.
Íng ngriku têtiyang sami sagêd nyumêrêpi datêng oréan dumadósipún gambaríng ringgit Púrwå kasêbút íng nginggil, dadós drajatíng juru sunggíng kålå jaman rumiyin sampún kéngíng dipún wastani inggil.

5. Nitik kasagêdanipún juru sunggíng Jawi Kinå, sagêd uwal sakíng wêwangunaníng ukir ukiran rêcå sélå dadós ringgit Purwå, bótên namúng awêwatón wangún kémawón, ugi mawi nilar pangêblakipún ayang ayangan, milå têturutaníng ringgit wacucal lajêng bédå kalijan têturutaníng ringgit Bèbèr, pratélanipún kadós íng ngandhap punika:

a. Têturutaníng ringgit Bêbêr punikå taksih andarbèni tabêt nadyan lampah lampahipún bótên cêtå, jalaran wujúdipún taksih kadós sawangan éndah íngkang andarbèni rêrênggan griyå griyå, patamanan tuwin dhêdhasar wingkíng. Cêkakipún taksih sagêd klêbêt íng gólóngan turunan.

b. Aluraníng ringgit wacucal punikå sanajan klêbêt íng gólóngan turunan, nangíng sampún anggadahi tatanan gangsal bab kasêbút íng nginggil.

Samangké kulå badé nyariyósakên bab wåndå.

Wåndå punikå akajêng wujúd praéaníng gólóngan ringgit satunggal íngkang bédå bédå wangunipún. Kadóstå Pamadé awåndå Pangawé, Pangasih lan wåndå Gêndrèh, punikå sami bédå bédå.

Arjunå wåndå Malatsih, Mangu, Jimat lan Kinanthi, punikå sami wóntên bédanipún.

Gatútkåcå wåndå Guntúr, Kilat, Tatit, Mégå tuwin Mêndúng. Wåndå wåndå punikå inggih bédå bédå malih, makatên salajêngipún. Dadós têmbúng wåndå íng ngriki têgêsipún namúng dadós gambaraníng pasêmón.

Buku punikå minångkå katrangan sawêtawis tumrapíng gambar gambar princèníng badan ringgit Purwå, awit katrangan íng bab makatên punikå dèrèng sumrambah. Íng pangajêng ajêng sagêdå dadós sêsulúh sawêtawis tumrapíng kawrúh bab punikå.

PANGARANG.