Puspåwarnå - ᭙

47 Lambang Minangka Wulang

Pralambang ana ing budaya Jawa akeh kang ngemot piwulang. Mula banjur ditembungi ’lambang minangka wulang’. Pralambang nyakup babagan kang jembar tebane. Ana ing Kabudayan Jawa, pralambang ora mung tinemu ana ing ranah kelairan nanging uga ana ing alam batin. Loro-lorone ora bisa dipisahake. Babagan loro nanging siji, babagan siji nanging sejatine loro. Pepindhane kaya ’suruh lumah kurepe, yen sinawang beda rupane, yen ginigit pada rasane’. Babagan lair wus nyawiji karo batin. Karana iku banjur ana sesebutan ’lair iku utusane batin’.

Makartine batin bisa nuwuhake pralambang kang nglairake wulangan  kang maneka warna. Kabeh manut papan kadadeyane lan manut bawa wedharane. Ana ing Karaton minangka punjering kabudayan Jawa akeh banget tinemu lambang-lambang kang bisa dadi wulangan. Tuladhane lambang budaya ing Karaton Kasunanan kang sinebut Radya Laksana.

Gambar kang kapacak ana ing lambang kasebut, duweni  nilai utawa bobot  kang adi luhung. Nilai sing kacakup minangka wohing budi kang makarti, tumuli maujud rupa gambar: makutha, surya, candra, kartika, bumi, paku, pari lan kapas, pita abang putih, rupa warna biru nom, abang lan kuning. Kabeh dadi pralambang manawa budaya Jawa ora bisa pisah karo gumelaring alam. Makartine budi manjing karo alam, nyawiji karo mustikaning jagat saisine.

Radya Laksana duweni surasa yaiku wedharan kang nuntun marang jiwa Ratu, jiwa sentana, jiwa abdi dalem, lan jiwa kawula. Kabeh dipepetri supaya bisa nyawiji utawa manunggal. Manunggaling ’kawula – Gusti’ dadi punjering wulangan. Pangawikan panunggalan dadi underaning laku lair lan laku batin.

Mandeng lan mindeng lambang Radya Laksana ngelingake tumrap sapa wae supaya padha duwe watak mamayu. Mamayu hayuning bawana, mamayu hayuning kawula, lan memangun karyenak tyasing sasama. Tembunge liya, supaya nggawa teken lan ngregem jiwa mamayu hayuning jagat, mamayu hayuning umat, mamayu hayuning nusa lan bangsa.

Warisan budaya Jawa akeh tinemu ana ing Karaton. Akeh banget nilai  kang bisa dipilah, dipilih lan dipapanake minangka kaca benggala. Warisan budaya sing sipat lair tinemu ana ing wewangunan Karaton wiwit Gladag, Alun-alun Lor, Pagelaran, Sitinggil, Manguntur Tangkil, Kori-kori: Mangu, Gapit, Kaman-dhungan, Sri Manganti, Panggung Sangga Buwana, Pendhapi Ageng Sasana Sewaka, Dalem Ageng Prabasuyasa, Sanggar Pamujan, Argapura, Panepen, lan liya-liyane tumeka ing Alun-alun kidul.

Manawa didhudhah duweni filosofi  kang nuntun marang laku batin lan laku lair tumuju marang kasampurnaning (h)urip. Ana sajroning Karaton uga akeh tinemu perangan budaya kang awujud tradisi, upacara (ritual), tatacara, susastra, seni pewayangan, seni tari, lan liya-liyane. Manawa ditaliti akeh banget wulangan kang nuntun marang kaluhuran, kaendahan, udanagara, subasita, lan watak-watak utama liyane.

Kajaba saka iku uga tinemu perangan etika kang nyakup babagan: becik-ala, endah-elek, bener-kleru, laku nengen laku ngiwa, lan liya liyane. Karaton bisa sinebut dadi sumbering budaya Jawa kang kebak wulangan adi luhung. Wewaton sujarah kang ana, dumadine karaton linambaran laku lairiyah lan batiniyah, genturing kasutapan utawa tarak brata, migunakake japa mantra, sesaji lan liya-liyane. Mula akeh banget pangawikan, ngelmu, kawruh, filosofi, lan lambang-lambang minangka piwulang.

Mustikaning piwulang tinemu ana ing budi pakartining ca-ra-ka (cipta, rasa, karsa) kang tansah eling, yaiku eling marang Gusti Ingkang Maha Kawasa, eling marang bumi pretiwi, eling marang bangsa lan nagara, eling marang para leluhur, lan eling marang para kawula.


Déníng : Sutadi
Pangarsa Pêrsatuan Pêdalangan Indonesia Komisariat Jawa Têngah

 kds penutup
wangsul-manginggil

rupoker onlineкупить сковородулобановский александр харьков

Kaca Ngajeng

IKON KIDEMANG 2016 A

 
ikon-penanggalan
ikon-piwulang-kautaman
ikon-puspawarna
 ikon-pasinaon
 ikon-referensi
 ikon-naskah-kuno
 ikon-cerkak
 ikon-kesenian
 ikon-galeria
 ikon-kendhang
 ikon-lelagon
 ikon-resep-masakan
 ikon-download

Link Sutresna Jawa

kongres-bahasa-jawa
candi-diy-jateng
sejarah-medang

    Jumlah Pengunjung

8535838
  Hari ini     :  Hari ini :814
  Kemarin     :  Kemarin :921
  Minggu ini   :  Minggu ini :1491
  Bulan ini   :  Bulan ini :11013
Kunjungan Tertinggi
04-17-2020 : 6517
Online : 8

Kontak Admin.

email-kidemang